Verslag Studiemiddag Amsterdam Noord, 27 maart 2014

Verslag studiedag Cultuur als Motor van de Economie d.d. 27 maart 2014

De studiedag was een initiatief van de Stichting Cultuur als Motor van de Economie, een stichting uit Almere die zich ten doel stelt een verbinding te leggen tussen cultuur en economie en deze verbinding graag in Almere gerealiseerd ziet. Daarvoor organiseert men regelmatig themabijeenkomsten en in 2011 een werkconferentie met het thema cultuur als motor van de economie.

Op 27 maart 2014 heeft er een tweede studiedag plaatsgevonden waaraanbeleidsmedewerkers van de Gemeente Almere en inhoudelijke c.q. betrokken partners uit de stad Almere deelnamen.  Doel van de studiedag was het opdoen van inspiratie in Amsterdam Noord, een stadsdeel wat bekend staat om een goede wisselwerking tussen cultuur en economie.

In overleg met de stichting is gekozen voor vier invalshoeken: de economische kant, de inhoudelijke cultuurkant, de overheid als voorwaardenschepper en de financiële kant. In respectievelijke volgorde hielden over het onderwerp Ivonne Koppers, directeur VEBAN, Chris Keulemans, directeur Tolhuistuin, Louis Pirenne, cultuuraanjager van Stadsdeel Amsterdam Noord en Clayde Menso, directeur van het Amsterdam Fonds voor de Kunst een inleiding.

Elly Linzel, voorzitter van de stichting ontving de 35 deelnemers en gaf een korte toelichting over de opzet van de dag

Ivonne Koppers memoreerde in haar inleiding dat veel bedrijven juist naar Amsterdam Noord komen vanwege de inspirerende werking die van creatievelingen uitgaat. Aansluitend in haar ronde tafelgesprek werden de volgende aandachtspunten genoteerd:

- een goede en bevlogen bestuurder faciliteert en is daarom van wezenlijk belang;
- zorg voor goede/veel(?) publiciteit via internet en social media;
- een ondernemersvereniging biedt mogelijkheden voor een creatieve poot;
- Grote ondernemingen en kleine creatieve bedrijven samen in éé
n VEBAN
- Leegstand door hoge huren = 0 x 0 = 0 (neerwaartse spiraal > verloedering

- zorg dat men van de stad houdt of het staddeel waar je je vestigt
- de VEBAN kent nu gemeenschapszin: wat heb ik te brengen en wat kan ik er halen, nieuw daarin is het delen van kennis en zaken.
-    Cultuur aanjager

Chris Keulemans,benoemde de overdaad aan creatieve acties die er aan de start van Amsterdam Noord waren. Door de jaren heen is daar door natuurlijk verloop een groep uit ontstaan die creatief op een goed peil staat (de sterksten overleven). Hij benadrukte tevens dat alles valt of staat met een meewerkende overheid. Als daar geen visie is land geen enkel initiatief in een goede voedingsbodem. In de aansluitende rondetafeldiscussie kwamen de volgende onderwerpen aan bod:
- zorg dat je studenten en creatievelingen aan je stad bindt want weg = weg;
- creatievelingen inzetten in de wijk in ruil voor
diensteneen en ander ism met woningcorporaties en welzijnsorganisatie
- een creatieve manier van berekenen die kostendekkend is, is van groot belang bij het aanbieden van panden van de gemeente;
- de politiek i.c. de overheid beslist, voedt deze met goede argumenten (bijv. weghalen onderwijsfunctie bij lege schoolgebouwen);
- bemiddelen tussen bedrijven en creatievelingen door o.a. Economische Zaken van de Gemeente;

Louis Pirenne bracht in zijn inleiding naar voren dat de stadsdeelvoorzitter Rob Post een belangrijke rol had vervuld bij de realisatie van veel creatieve plannen en plekken. In het begin was er sprake vanlaat duizend bloemenbloeien maar uiteindelijk heeft dat geresulteerd in een bloeiende en spannende culturele hotspot waar zelfs nu sprake is van elkaar bijna concurrerende culturele locaties, zo goed loopt het in Amsterdam Noord. Cultuur is inderdaad de motor van de economie in Amsterdam Noord.

In zijn rondetafel gesprek kwam vooral het woord vertrouwen terug:
- vertrouwen: tussen overheid en spelers, tussen aanjagers en co
ördinatoren maar ook tussen gemeente en politiek; Term vertrouwengebaseerd op het Engelse fenomeen neighborhood Trust: laat wijkbewoners zelf het beheer van een park of gebouw regelen, zorg dat het hun eigendomwordt zodat ze ervoor gaan zorgen. Dit kan ook met schoolgebouwen en hun nieuwe bewoners: laat ze zelf alles regelen aan het gebouw (beheer, opknappen, tuintjes etc) zodat het een eigen sfeer en uitstraling krijgt.
- de talloze broedplaatsen hanteren marktconforme prijzen en maak de regels en regelgeving wat losser zodat ook buitenstaanders wat gemakkelijker binnenkomen;
- zorg voor een lagere huurprijs met als tegenprestatie het leveren van diensten voor de buurt
- het uitschrijven van tenders maakt nieuwe invullingen voor plekken spannender en innovatiever;
- tijdelijkheid is het nieuwe definitief in Almere
- broedplaats kan ook broedstraat worden met bijv. thema
s als groen, muziek etc.

Als afsluiter werd het woord gegeven aan Clayde Menso, directeur van het Amsterdams Fonds voor de Kunst.

In zijn inleiding gaf hij een korte weergave van de activiteiten van het Fonds met daarbij ook de meerwaarde die dit fonds kan bieden voor zowel het veld als de overheid. De laatste loot aan het fonds, de crowdfunding was zon succes dat men daar zelfs een aparte stichting voor heeft opgericht die nu landelijk als voorbeeld dient. Een Almeers Fonds voor de Kunst was zijn absolute aanbeveling. Aan zijn tafel werden de volgende aanbevelingen gedaan:
- bij toekenningen van geld moet kwaliteit altijd het belangrijkste criterium zijn
- zorg voor geen tot zo min mogelijk afwijzingen om budgettaire gronden (de pot is op), dus ga voor een 4 jarige subsidieperiode vanuit de overheid naar het fonds
- grootse part van het fonds is voor projecten maar investeer ook in je eigen ontwikkeling, want stad, mensen en instellingen veranderen, zorg dus dat je bijblijft;
- partnerschap tussen overheid en fonds vraagt om vertrouwen en regelmatig overleg.
- het AFK stelt zijn eigen succesfactoren vast, vormt de voelsprieten van de stad en zit dicht op ontwikkelingen in het culturele veld.
- er is 12x p.j.overleg met de gemeente en 4x bestuurlijk overleg per jaar
- cultureel ondernemerschap betekent geld, management, leiderschap en risico durven nemen;
- de gemeente is de eerste aanjager voor de realisatie van een fonds, pas daarna volgende ondernemers.

De dag werd afgesloten met een enthousiast dankwoord van de voorzitter Elly Linzel en vervolgens met een rondleiding over het NDSM terrein, waarbij Louis Pirenne een zeer interessante toelichting gaf op de ontwikkeling en invulling van het terrein.

10-4-2014 the art in between / Cultuur als Motor van de Economie